مداح اهلبیت کربلایی روح الله بیطرفان

Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA MicrosoftInternetExplorer4

/* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";}

اعتماد به نفس

برخي افراد قبل از آغاز مجلس احساس اضطراب مي­كنند، ولي پس از چند لحظه خواندن كنترل خود را به دست مي­آوردند و اين حالت از بين مي­رود. احساس خود كم بيني مهمترين عامل بازدارنده در اعتماد به نفس مي­باشد. پس اولين گام براي رسيدن به اعتماد به نفس از بين بردن حس خود كم بيني است به واسطه دفع عوامل ايجاد كننده آن كه عبارتند از:

1. بي اعتمادي به لياقت و كفايت خود
2. بدبيني
3. نا اميدي

براي دفع عوامل ايجاد كننده احساس خود كم بيني و كسب اعتماد به نفس به موارد زير توجه كنيد.

راه­هاي كسب اعتماد به نفس

1. تسلط برخود
2. مشخص كردن موضوع  و اطراف آن و طبقه بندي كردن آن
3. تدارك و آمادگي
4. تلقين
5. تمرين

1ـ تسلط برخود

همواره بايد كوشش كنيم كه رفتار و كردارمان را كنترل نماييم، به طوري كه بدون فكر كردن سخن نگوييم ، به هر چيزي گوش ندهيم ، هر چيزي را نگاه نكنيم و... چيرگي بر خود يك توانايي مادر زادي نيست و هر كسي مي­تواند ـ با قانون اخلاقي مراقبه و محاسبه ـ آن را به دست آورد. بايد سعي كنيم رفتار و كردارمان در اختيار ما باشد نه اينكه ما در اختيار آن باشيم تا ما را با خود به هر جايي كه مي­خواهد ببرد.

2ـ مشخص كردن موضوع  و اطراف آن و طبقه بندي كردن آن

شما نبايد در موقع روبرو شدن با شنوندگان خود تصميم بگيريد كه چه شعر و روضه اي بخوانيد و با چه سبكي، مگر اينكه قبلا در اطراف موضوع و سبك مورد نظر خود فكر كرده و برنامه خود را از پيش طرح ريزي كرده باشيد ، از قول پيرمردي نقل است كه مي گفت: «حرف نزنيد مگر اينكه اطمينان پيدا كنيد حرفي براي زدن داريد و عينا بدانيد كه قصد داريد چه بگوييد.»

طراحي سخن

طراحي سخن آن است كه مطالب مرتبط با يكديگر منظم گردند. بنابراين منظور از طراحي، تنظيم و تقسيم بندي اطلاعات است و مهمترين چيز در آن دانستن ارتباط موضوعات، اشعار و بطور كلي مفاهيم مورد نظر است.

كاربرد طراحي

اگر مداح به روش درست، مطلب خود را تقسيم بندي كند، مستمع مي­تواند به راحتي تصوير درستي از چهارچوب مداحي او در ذهن خود داشته باشد. به علاوه چون سخن مداح همچون بنايي زيبا ، داراي طرح و برنامه قبلي بوده است،‌ در ذهن مستمع براي مدت بيشتري مي­ماند.

مداح براي تنظيم مداحي خود بايد اول فهرست مطالبي را كه بايد بگويد بنويسد. سپس آنها را به طرز مناسبي پشت سر هم قرار دهد تا بدين ترتيب استخوان بندي مجلس درست شود. سپس آن را بسط داده و دوباره بنويسد و در نهايت آن را دوباره بخواند و تصحيح كند و بعد پاكنويس كند.

در منحني يادگيري يكي از روانشناسان ديده مي­شود كه اگر گوينده بخواهد حقايق را بدون نظم بيان كند، ميزان فراموشي او و يا لغزشهايش هنگام سخن گفتن بيشتر است، بر خلاف زماني كه آنها را با طرح و نظم منطقي بيان كند.

البته در مراحل عالي مداحي به قدري تبحر ، تجربه و محفوظات بعضي از اساتيد بالا مي رود كه في البداهه با توجه به شرايط به بهترين وجه اجراي برنامه مي نمايند.

ناگفته نماند كه در اين مرحله نيز اساتيد با تبحري كه دارند در همان مجلس اطراف موضوع را مشخص نموده و آن را پس از طراحي و طبقه بندي ارائه مي نمايند.

3ـ تدارك و آمادگي

مداح بايد به خوبي بداند كه چه مي­خواهد بخواند. اشتباه بزرگي كه اغلب مرتكب مي­شوند، سهل انگاري در تهيه متن مجلس است. چگونه اينگونه افراد فكر مي­كنند بدون تسلط کامل بر سبک و محتوا مي­توانند بر ترس و نگراني خود غلبه كنند.

راه صحيح آماده شدن براي مجلس: 

آماده شدن يعني چه؟ يکي از راه هايي که معمولا ذاکرين براي تهيه متن مجلس به کار مي برند ، استفاده از کتابهاي شعر ، روضه ، تاريخ ، برنامه هاي اجرا شده توسط اساتيد و... مي باشد؛ اما اگر ذاکري بتواند زواياي مختلف يک موضوع را ببيند و به يک زاويه اي دست يابد که ديگران تا کنون بدان نپرداخته اند ؛ بسيار مي تواند تأثير گذارتر بخواند.

در حقيقت رمز تفاوت برخي از اختران آسمان ذاکري اهل بيت(ع) نسبت به ديگران همين ديدن زوايايي است که ديگران بدان نپرداخته اند.

اين كار زياد دشوار نيست، فقط احتياج به كمي تمركز و داشتن هدف در تفكر است. درباره متن مجلس و مناسبتي كه مي­خواهيد درباره آن بخوانيد، بينديشيد تا حدي كه پخته و تأثيرگذار شود. نتيجه اين كار آن است كه تعداد زيادي نکته و زاويه جديد ، به دست خواهيد آورد.

زاويه هاي جديدي را كه به دست آورده­ايد، در يك جا جمع كنيد. اين کار باعث مي­شود قوه خلاقه ذهن شما تقويت گردد.

سازماندهي اطلاعات

يکي از مسائلي که در تدارک و آمادگي براي مجلس، به شما بسيار کمک مي کند ، سازماندهي اطلاعات است. براي اين کار موضوعات مورد استفاده تان را روي پاکتهاي مختلف بنويسيد و مطالب مرتبط به هر موضوع را در پاکت مربوطه قرار دهيد . در ضمن هميشه دفترچه اي با خود داشته باشيد و چنانچه مطلبي را شنيديد و يا به ذهنتان رسيد كه مربوط به موضوعات مورد نيازتان بود، فورا روي يك قطعه كاغذ يادداشت نموده و در پاكت قرار ­دهيد.

نويسنده­اي مي­گويد: «من گاهي در نيمه شب از بستر خواب برخاسته­ام تا انديشه­هاي خود را يادداشت نمايم ، از ترس آنكه مبادا مطالب را قبل از بامداد از ياد ببرم »

نكته

سعي كنيد كه از ابتلا به اين اشتباه كه بعضي دچار آن مي­شوند، پرهيز كنيد و آن اين است كه مطالبي را از قبل آماده مي کنند و گويا بايد همه آن را حتما بخوانند در حاليکه متن انتخابي شما بايد داراي انعطاف باشد و به تناسب مجلس کم و زياد شود در ضمن از گنجانيدن مطلب زياد در يك مجلس كوتاه بپرهيزيد.

بزرگي مي­گويد: «من اغلب يك ميليون نوع گياه به عمل آورده­ام تا از بين آنها يكي دو نوع فوق العاده انتخاب كنم» يك مجلس كارآمد بايد به طريق فوق الذكر تهيه شود يعني صدها مطلب جمع كنيد و بهترين­هاي آن را انتخاب كنيد و براي مستمع بيان كنيد.

نکته : اگر شما به معلومات زيادي اشراف داشته باشيد ـ اگرچه از تمام معلومات خود هم استفاده نکنيد ـ و از بين آنها مطالبي را بر مقتضاي حال انتخاب كنيد، در اين صورت شما بيش از کسي که همان مطالب شما را مي خواند ولي معلومات شما را ندارد ، بر مستمع تأثير مي گذاريد.

روش تهيه متن مجلس

بايد بدانيم كه وقتي دانش يك شخص نامنظم باشد، هر چه علمش بيشتر شود، آشفتگي فكرش هم بيشتر خواهد گرديد. هيچ انسان عاقلي بدون در دست داشتن نوعي طرح شروع به بناي خانه نمي­كند. خواندن نوعي مسافرت است كه با رسيدن به هدفي توأم مي­باشد و لذا بايد داراي نقشه باشد، شخصي كه از هيچ كجا شروع مي­كند در پايان هم به هيچ كجا نمي­رسد.

طرح پيشنهادي

براي تهيه متن مجلس ، ابتدا بايد مطالب مرتبط در موضوع مورد نظر را به دست بياوريد ، آن مطالب را مرور كرده و ارزيابي نماييد ، سپس متن مجلس خود را از بين بهترين و مؤثرترين مطالب يادداشت کنيد در پايان متن را با بررسي نهايي به صورتي که بيانش سليس و فصيح شود باز نويسي کنيد.

سخنراني مي­گويد: «من در هيچ كاري پيروز نشدم، مگر پس از تن دادن به كار زياد و طرح ريزي دقيق قبل از آغاز كار»

البته خواندن و ضبط كردن صدا و سپس گوش دادن به آن ـ قبل از مجلس ـ در رفع اشكالات احتمالي بسيار مفيد است. البته توصيه مي کنيم کلا مجالسي را که مي خوانيد ضبط کنيد و پس از مجلس به آن گوش دهيد؛ اين کار تا حد زيادي به پيشرفت شما کمک مي کند.

آيا موقع خواندن بايد از يادداشت­ها استفاده كنيم؟

يادداشتها بهتر است در موقعي كه با مستمعان خود روبرو هستيد در جيبتان باشد، ولي از اينها بايد در موقع ضرورت استفاده كرد. اگر مجبوريد از يادداشتها استفاده كنيد، آنها را به طور مختصر و فشرده با حروف درشت بنويسيد و طوري در دست بگيريد که جلب توجه منفي نکند.

4ـ تلقين

عامل مؤثر ديگر در اعتماد به نفس تلقين است. قبل از اينكه در مقابل مستمع قرار بگيريد، نفس عميق بكشيد ، با بالا رفتن ميزان اكسيژن، ‌سبك خواهيد شد و جرأت پيدا خواهيد كرد. هر قدر هم كه از داخل، قلبتان تند بزند و احساس ناراحتي كنيد، چنان وانمود كنيد كه اضطراب نداريد. كاملا راست بايستيد و يا مستقيما به چشمان مستمعين خود نگاه كنيد. از هر کاري که ممکن است مستمع از آن برداشت کند مضطرب هستيد بپرهيزيد ، مثل ؛ باز و بسته كردن دكمه­ها ، بازي با مهره­هاي تسبيح ، به هم ماليدن دستها ، تکان دادن پاها به صورت متناوب و...  .

اثر اعجاب آور تلقين

يكي از دانشمندان مدعي گرديد كه مي­تواند با نيروي تلقين شخص تندرستي را هلاك كند. براي اثبات اين گفته خود، درخواست كرد يك نفر محكوم به اعدام را در اختيار او بگذارند. هنگامي كه محكوم را در اختيار او گذاشتند، دانشمند به محكوم گفت: قرار است تو را به وضع دردناكي اعدام كنند. لكن من مي­خواهم كه هيچ زجري نكشي و به راحتي جان بسپاري براي اين كار يكي از رگهاي گردنت را نشتر مي­زنم كه خون از آن جاري شود و تو ظرف مدت نيم ساعت و بدون احساس كمترين درد، در كمال آسودگي جان مي­سپاري.

سپس چشم­هاي محكوم را بست و تشتي جلوي او گذاشت و بعد با يك نشتر، خراش كوچكي به پوست گردن او وارد كرد و آنگاه از يك لوله باريك، آب نيمه گرمي را به گردن او و از آنجا به تشت جاري ساخت، به گونه­اي كه محكوم خيال كرد رگ گردنش بريده شده و خون از آن جاري است. در نتيجه اندك اندك حالش رو به ضعف گذاشت و پس از نيم ساعت به پشت افتاد و جان سپرد.

5 ـ تمرين

مهمترين نكته در بحث اعتماد به نفس، تمرين و ممارست در تسلط بر كلام و سبکي است كه مي­خواهيم ارائه دهيم.

نخستين ، آخرين و پايدارترين طريق براي ايجاد اعتماد به نفس تمرين است. در واقع تمام اين مطالب در تمرين خلاصه مي­شود.

هر فردي مبتدي ممكن است دچار نوعي تب مخصوص كه همان هيجان شديد است بشود. آنچه چنين فردي به آن نياز دارد كنترل اعصاب و حفظ خونسردي است و اين را فقط به وسيله تمرين مي­توان تحصيل كرد. بايد به وسيله تمرين و عادت دائمي خويشتن داري، اعصاب خود را كاملا تحت كنترل قرار دهيد. اين امر بيشتر به عادت بستگي دارد، بدين معني كه بايد كوشش و تمرين دائم براي به كار بردن نيروي اراده به عمل آيد.

علت ترس و اضطراب

براي غلبه بر اضطراب و ترس ابتدا بايستي به بررسي عوامل به وجود آورنده آن بپردازيم ؛ همينطور که مي دانيد «ترس زاده ناتواني و ترديد است.» به عبارت ديگر سرچشمه ترس مطمئن نبودن به خود است.

با يادگيري دقيق محتويات لازم در مداحي مي توانيد بر ناتواني غلبه کنيد و با کسب تجربه و وارد ميدان عمل شدن مي توانيد بر ترديد غلبه نماييد.

موقعيتي كه سابقه موفقيت آميزي درباره تجاربي كه نموده­ايددردست داشته باشيد،ترس هاي شما هم ازبين مي­رود. دريك مسئله هيچ شك وترديدي وجودندارد:«طريق يادگرفتن شناآن است كه خودرابه آب بيافكنيد»

تجسم شنوندگان يکي از راههاي غلبه بر ترس

درموقع تمرين يك عده ازشنوندگان راروبروي خودمجسم كنيد. شنوندگان راچنان مجسم كنيدكه وقتي واقعاباآنهاروبروشديداحساس كنيدكه اين حالت رابارهاحس كرده­ايد و با يك تجربه قديمي روبرو هستيد.

تشکيل گروه تمرين با همکلاسان

در صورت امكان با ساير افراد، كلاسهاي تمرين تشكيل دهيد كه هر هفته يك شب به طور فوق العاده دريكجاجمع شويد وبه خواندن يكديگر گوش دهيد و يا در خانه خودتان براي افراد خانواده خود بخوانيد.

هيآت آموزشي

هر کلاس آموزشي خوب است يک هيأت آموزشي هم داشته باشد. اين هيأت بايد زير نظر يکي از پيشکسوت هاي کلاس که به درجه مداحي رسيده است اداره شود. در اين هيآت، مستمعين همان اعضاي کلاس هستند و اعضاء مطالب آموخته شده را طبق برنامه در آن پياده مي نمايند و در پايان جلسه، توسط مداح پيشکسوت رفع اشکال صورت مي گيرد.

پس از اينکه اعضاي کلاس در اين هيآت به حداقل نمره قبولي در زمينه هاي مختلف مداحي رسيدند ، مي توانند در آن زمينه به مداحي رسمي در هيآت بپردازند . مثلا کسي به نمره قبولي در نوحه خواني رسيد در همان زمينه به فعاليت رسمي مي پردازد و همزمان در زمينه هاي ديگر در هيأت آموزشي فعاليت مي کند تا به نمره قبولي برسد و به همين ترتيب در تمام زمينه ها به تبحر لازم مي رسد . در غير اين صورت قبل از گرفتن نمره قبولي خواندن ، مداحي رسمي جايز به نظر نمي رسد چراکه ما در قبال وقت مستمعين مسئوليم.

طبيعي است که مسئوليت و برنامه ريزي اين هيآت آموزشي به عهده اساتيدي است که داراي کلاسهاي آموزش مداحي مي باشند.

تپش قلب و اضطراب در مداحي :

در اجراهاي اول ممکن است براي ستايشگران مبتدي استرس و تپش قلب پيش آيد که اين امر موجب مي شود ضربان قلب محکم تر و بيشتر بزند . سپس عمل پمپاژ قلب که انجام مي شود ، به ريه ها فشار مي آورد و در نهايت ريه ها هواي بيشتري را خارج مي کنند .

براي برطرف شدن اين امر بايستي به چند نکته توجه کرد :

1 – توکل به خداوند متعال و گفتن ذکر يا سلطان ( 150 مرتبه ) و تسلط بر خود

2 – برنامه ريزي قبلي و تسلط بر اشعار و مرثيه اي که بايد اجرا کنيم .

3 – پرسيدن سوالاتي از باني جلسه قبل از برنامه مبتني بر مخاطب شناسي و مجلس شناسي

4 – از هيئت ها و مجالس کوچک تر شروع کند که ابهت جمعيت او را نگيرد .

5 – ابتدا و قبل از شروع چند نفس عميق بکشد

6 – سعي کند اشعار را کاملا حفظ نمايد . گرچه همراه داشتن نوشته آن لازم است .

7 - بايد توجه مطالب برنامه ريزي شده براي اجرا با زمان همگون باشد يعني نه زياد نه خيلي کم باشد که در اجرا اضطراب ايجاد شود .

8 – نوشيدن برخي چاي ها مانند چاي به ليمو و زيرفون که خاصيت ضد طپش قلب و تقويت کننده حافظه دارد .

9 – نوشيدن چاي مرزنجوش ، چاي زعفران ، چاي اسطخودوس ، چاي اکليل کوهي ، چاي آويشن ، چاي بهارنارنج ، چاي بادرنجبويه

10 – خوردن کاهو موجب کاهش استرس و تسکين دهنده سيستم عصبي است .

11 - داشتن مطالعه زياد و اشراف بر آنها بگونه اي که هر وقت نياز شد بتوانيد از مناسب ترين آنها گزينش کرده و اجرا نماييد .

12 – خوردن پودر عناب نيز براي آرامش اعصاب و کاهش اضطراب مفيد است البته بايستي 2 ساعت قبل از جلسه ميل نمايد .

13 -  سنبل الطيب گياهي است که اعصاب را آرام مي کند و ضدسرگيجه و تپش قلب است. کساني که به خوردن قرص هاي شيميايي آرام بخش عادت کرده اند بهتر است به سراغ سنبل الطيب بروند. اين گياه ضد صرع، ضد تشنج، معرق، ادرارآور، اشتها آور، مقوي قلب، ضددلهره و استرس بوده و سردردهاي يکطرفه، اختلالات زمان يائسگي، سکسکه هاي مداوم، بي خوابي، خستگي و بيماري هايي را که منشأ عصبي داشته باشند، تسکين مي دهد. متخصصان طب گياهي توصيه مي کنند براي استفاده از خواص درماني گل گاو زبان و سنبل الطيب بويژه ايجاد آرامش و نشاط حداقل هفته اي ۳ بار اين دو گياه را دم کرده و به جاي چاي نوش جان کنيد.

14 - گل گاوزبان به دليل دارا بودن مقادير چشمگير پتاسيم و کلسيم بسيار ادرارآور بوده و با تحريک بدن، تبادلات سلولي را تنظيم و سيستم اعصاب را آرام و براي درمان ناراحتي هاي اعصاب به کار مي رود.

جوشانده و دم کرده اين گياه حواس پنجگانه را تقويت کرده و بسيار نشاط آور، بازکننده رنگ رخسار، کاهنده غم و اندوه و ضد وحشت و اضطراب است و مي تواند حواس پرتي را رفع و تنگي نفس ناشي از آشفتگي ذهني را بهبود بخشد.

15 - ماساژ دادن منظم روغن بابونه در قسمت بالاي سر ، بي قراري و استرس را کاهش مي دهد. 

16 – بهارنارنج تپش نامنظم قلب و اضطراب را از بين مي برد. علاوه بر آن اين گل آرامش بخش است و سردردهاي عصبي و ميگرني را نيز کاهش مي دهد.

17 - سياه دانه يکي از معروف ترين گياهان دارويي جهان است که از قرن هاي گذشته براي تقويت سيستم ايمني بدن، پاک سازي خون و طول عمر به کار برده مي شود . در روايتي آمده است که پيامبر اعظم (ص) فرمودند: «سياه دانه درمان تمامي بيماري ها به جز مرگ است». مصرف اين گياه در بهبود بيماري ميگرن ، فلج صورت و تپش قلب موثر است.