مگر مي شود دعايي بدون بسم الله شروع شود؟
چرا
برخى دعاها به زمان و مكان خاصى اختصاص يافته است ؟
چرا برخى
دعاها به زمان و مكان خاصى اختصاص يافته است ، با آنكه
خداوند محدوديت زمانى و مكانى ندارد، و در بعضى آيات ، از نزديكى خود با بندگان
سخن گفته است ؛ به عنوان مثال : و نحن اقرب اليه من حبل الوريد. و ما از رگ گردنش به او نزديك
تريم .
ان الله
يحول بين المرء و قلبه .
خدا بين
انسان و قلبش حايل است .
و هو
معكم اينما كنتم .
پاسخ :
همه مى
دانيم كه معناى قرب و نزديكى به خدا، قرب و نزديكى معنوى و
وجوديست ، نه قرب و نزديكى زمانى و مكانى ؛ زيرا محدوديت هاى زمانى و مكانى
، بر ماده حاكميت دارد، و خدا غير ماده است ، لذا تقرب الهى تقرب معنويست ، كه
خود مراتبى دارد، و هر كس با استفاده از وسايل و امكانات و تلاش و سعى خود به
مرتبه يى از اين تقرب دست پيدا مى كند. آنچه از قرآن و روايات استفاده مى شود، نشان
دهنده ى آن است كه ، برخى زمان و مكان ها در كسب اين مقام قرب ، از شرافت خاصى
برخوردارند؛ به عنوان مثال ، قرآن شب قدر را بهتر از هزار ماه مى داند، و يا فضيلت و تقدس
مكان كعبه خاص ، بدان معناست كه معصومين (عليهم السلام ) خواسته اند:
اولا:
اهميت آن را گوشزد كنند، تا اگر انسان در اوقات يا در اماكنى به غفلت به سر مى
برد، با آگاهى يافتن بر اين زمان و مكان ، از غفلت بيرون آيد و ارتباط خود را با
خدا مستحكم تر سازد.
ثانيا:
با ارائه ى بهترين درخواست ها و نيايش هاى متناسب آن زمان
و مكان ، به داعيان الى الله كمكى كرده باشند. مثل آدميان در اين خصوص
، مثل كورچشمانى مى باشد كه به مغازه ها وارد مى شوند، و چون نمى دانند كه به هر
مغازه يى كه وارد مى شوند، چه اجناسى عرضه مى گردد، احتياج به راهنمايى دارند تا
آنان را آگاه سازد.
دعاهاى
مختص به زمان و مكان خاص نيز داراى چنين كفايت آگاهى دهنده ييست .
ثالثا:
اين طور نيست كه به هيچ وجه اين دسته از دعاهاى مختص به زمان و يا مكان
خاص را نتوان در زمان يا مكانى ديگر خواند. آرى ! اين گونه دعاها نير مى تواند به
قصد رجا و برخوردارى از اجر مورد استفاده قرار مى گيرد.
آيه الله
مشكينى در اين مورد مى گويد: گاهى دعا يا عملى كه سند معتبر هم دارد، مربوط به زمان
يا مكان خاصيست ، مانند: دعاها ماه رمضان يا مناجات شعبانيه ، يا مناجات مسجد كوفه
. اگر كسى بخواهد آنها را در غير آن زمان يا غير آن مكان انجام دهد، در اين صورت
بايد آن را فقط به عنوان رجا و درك ثواب به جا آورد، و نه به قصد استحباب ثابت يا ثواب
ثابت ؛ يعنى چنين نيت كند: به جا مى آورم ، به احتمال اينكه مطلوب باشد و
ماءجور باشم . و اين همان معناييست كه در كلمات فقها يا رساله هاى علميه ديده مى شود. و
خواندن زيارت هاى مخصوصه ، مشاهده مشرف ، مانند: زيارت جامعه ى كبير، امين الله ، وارث
و غير اينها، كه در هر يك خصوصيتى از نظر شخص معصوم يا از نظر زمان و مكان ،
ملحوظ شده ، در غير محل مخصوص بايد به اين طريق باشد؛ و همچنين دعاهاى مختص ،
مانند: كميل و افتتاح
وبلاگ شخصی